Μια απρόσμενη επισκευή, μια περίοδος ανεργίας ή μια μεγάλη πτώση στις αγορές έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: γίνονται ακριβότερες όταν δεν υπάρχει διαθέσιμο κεφάλαιο. Το ερώτημα «πόσο ρευστό πρέπει να κρατάω» δεν αφορά μόνο την ασφάλεια του νοικοκυριού. Αφορά και την ικανότητα του επενδυτή να μην αναγκάζεται να πουλήσει μετοχές ή αμοιβαία κεφάλαια σε κακή στιγμή.
Η σωστή απάντηση δεν είναι ένα ίδιο ποσό για όλους. Εξαρτάται από τα μηνιαία έξοδά σας, τη σταθερότητα του εισοδήματός σας, τις οικογενειακές σας υποχρεώσεις, το χρέος και τον βαθμό κινδύνου που αναλαμβάνετε στο χαρτοφυλάκιο. Χρειάζεται, όμως, ένα καθαρό πλαίσιο. Η ρευστότητα δεν είναι αδρανές χρήμα χωρίς ρόλο. Είναι το περιθώριο ασφαλείας που προστατεύει το επενδυτικό σας σχέδιο.
Τι σημαίνει ρευστότητα στην προσωπική οικονομία
Ρευστό είναι το κεφάλαιο που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε άμεσα ή σε πολύ σύντομο χρόνο, χωρίς ουσιαστικό κίνδυνο απώλειας αξίας. Για τους περισσότερους πολίτες, αυτό σημαίνει χρήματα σε τραπεζικό λογαριασμό όψεως ή ταμιευτηρίου, και ενδεχομένως σε βραχυπρόθεσμα προϊόντα πολύ χαμηλού κινδύνου που επιτρέπουν γρήγορη ανάληψη.
Δεν είναι το ίδιο πράγμα με την καθαρή περιουσία. Ένα σπίτι μπορεί να έχει μεγάλη αξία, αλλά δεν πληρώνει τον επόμενο λογαριασμό ρεύματος χωρίς πώληση ή δανεισμό. Το ίδιο ισχύει για μετοχές: μπορούν να ρευστοποιηθούν σχετικά γρήγορα, αλλά η τιμή τους μπορεί να είναι σημαντικά χαμηλότερη ακριβώς όταν χρειάζεστε τα χρήματα.
Για αυτόν τον λόγο, το αποθεματικό ασφαλείας πρέπει να διαχωρίζεται νοητά από το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο. Τα κεφάλαια με διαφορετικό σκοπό δεν πρέπει να αναλαμβάνουν τον ίδιο κίνδυνο.
Πόσο ρευστό πρέπει να κρατάω για έκτακτες ανάγκες;
Ένας λειτουργικός κανόνας είναι να διατηρείτε ρευστό ίσο με τρεις έως έξι μήνες βασικών εξόδων. Βασικά έξοδα είναι όσα δεν μπορείτε εύκολα να αναβάλετε: ενοίκιο ή δόση στεγαστικού, τρόφιμα, λογαριασμοί, μετακινήσεις, ασφάλειες, φάρμακα και ελάχιστες δόσεις δανείων.
Αν οι αναγκαίες μηνιαίες δαπάνες σας είναι 1.200 ευρώ, ένας πρώτος στόχος κυμαίνεται από 3.600 έως 7.200 ευρώ. Το ποσό αυτό δεν είναι πρόβλεψη καταστροφής. Είναι κεφάλαιο που σας δίνει χρόνο να πάρετε αποφάσεις χωρίς πανικό.
Οι τρεις μήνες είναι συχνά αρκετοί όταν υπάρχει σταθερή μισθωτή εργασία, δύο εισοδήματα στο νοικοκυριό και περιορισμένες υποχρεώσεις. Οι έξι μήνες είναι πιο συνετή βάση όταν εργάζεστε ως ελεύθερος επαγγελματίας, έχετε μεταβλητές αποδοχές, εξαρτώμενα μέλη ή υψηλές δανειακές υποχρεώσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως ένας επιχειρηματίας με ασταθείς ταμειακές ροές ή ένα νοικοκυριό με ένα μόνο εισόδημα, ένα αποθεματικό εννέα έως δώδεκα μηνών μπορεί να είναι λογικό.
Το κλειδί είναι να υπολογίσετε το ποσό πάνω στα αναγκαία και όχι στα συνολικά έξοδα του σημερινού τρόπου ζωής σας. Σε μια δύσκολη περίοδο, πιθανότατα θα περιορίσετε ταξίδια, αγορές ένδυσης, ψυχαγωγία και προαιρετικές συνδρομές. Δεν χρειάζεται να χρηματοδοτήσετε για έναν χρόνο κάθε συνήθεια. Χρειάζεται να διατηρήσετε τη σταθερότητά σας.
Ξεχωρίστε το ταμείο ασφαλείας από τους προγραμματισμένους στόχους
Πέρα από το αποθεματικό έκτακτης ανάγκης, κρατήστε ξεχωριστό ρευστό για δαπάνες που γνωρίζετε ότι έρχονται στους επόμενους 12 έως 24 μήνες. Για παράδειγμα, προκαταβολή για κατοικία, ανακαίνιση, δίδακτρα, φόροι, αντικατάσταση αυτοκινήτου ή ένα προγραμματισμένο ταξίδι δεν είναι έκτακτες ανάγκες. Είναι προβλέψιμοι στόχοι.
Αν ανακατεύετε αυτά τα χρήματα με το ταμείο ασφαλείας, θα νομίζετε ότι είστε καλυμμένοι ενώ δεν είστε. Αντίστροφα, αν επενδύετε χρήματα που θα χρειαστείτε σύντομα σε μετοχές, αναλαμβάνετε τον κίνδυνο να αναβάλετε έναν σημαντικό στόχο επειδή η αγορά βρέθηκε προσωρινά χαμηλότερα.
Πότε χρειάζεται μεγαλύτερο ταμείο ρευστότητας
Το ποσό αυξάνεται όταν ο προσωπικός σας κίνδυνος αυξάνεται. Μην αντιμετωπίζετε τις παρακάτω συνθήκες ως λεπτομέρειες. Αλλάζουν ουσιαστικά το πόσο ανθεκτικό πρέπει να είναι το οικονομικό σας σχέδιο:
- Έχετε ασταθές, εποχικό ή προμηθειοκεντρικό εισόδημα.
- Έχετε παιδιά, σημαντικές ιατρικές ανάγκες ή άτομα που εξαρτώνται οικονομικά από εσάς.
- Το νοικοκυριό βασίζεται σε έναν μισθό ή οι δύο εργαζόμενοι απασχολούνται στον ίδιο ευάλωτο κλάδο.
- Διατηρείτε υψηλό καταναλωτικό χρέος ή δάνειο με δόση που πιέζει τον μηνιαίο προϋπολογισμό.
- Το χαρτοφυλάκιό σας έχει υψηλή έκθεση σε μετοχές, μικρές εταιρείες ή άλλες επενδύσεις με έντονες διακυμάνσεις.
Η μεγάλη ρευστότητα έχει κόστος, επειδή συνήθως αποδίδει λιγότερο από τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις και μπορεί να χάνει αγοραστική δύναμη από τον πληθωρισμό. Όμως η ανεπαρκής ρευστότητα έχει επίσης κόστος: πωλήσεις επενδύσεων σε χαμηλές τιμές, χρήση πιστωτικών καρτών, νέο ακριβό δανεισμό και αποφάσεις που λαμβάνονται υπό πίεση.
Πού να διατηρείτε το διαθέσιμο κεφάλαιο
Το ταμείο ασφαλείας δεν έχει στόχο να εντυπωσιάσει με απόδοση. Έχει στόχο την άμεση πρόσβαση, τη σταθερότητα και την καθαρότητα. Ένας λογαριασμός καταθέσεων με άμεση διαθεσιμότητα είναι συχνά η απλούστερη λύση για το μέρος που μπορεί να χρειαστείτε αύριο.
Αν το αποθεματικό σας είναι μεγαλύτερο, μπορείτε να οργανώσετε τη ρευστότητα σε επίπεδα. Ένα ποσό ενός μήνα εξόδων μπορεί να μένει άμεσα διαθέσιμο. Το υπόλοιπο μπορεί να τοποθετείται σε συντηρητικές, βραχυπρόθεσμες επιλογές, μόνο εφόσον κατανοείτε την πρόσβαση στα κεφάλαια, τις προμήθειες, τη φορολογία και τον πραγματικό κίνδυνο.
Η εγγύηση καταθέσεων μέχρι τα προβλεπόμενα όρια ανά καταθέτη και πιστωτικό ίδρυμα προσφέρει ένα πρόσθετο επίπεδο προστασίας για τις τραπεζικές καταθέσεις. Δεν πρέπει, όμως, να συγχέεται με την ασφάλεια οποιουδήποτε χρηματοοικονομικού προϊόντος. Ένα αμοιβαίο κεφάλαιο χρηματαγοράς, ένα ομόλογο ή μια μετοχή έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και διαφορετικούς κινδύνους.
Η σχέση ρευστότητας και επενδύσεων
Για έναν επενδυτή, το αποθεματικό λειτουργεί σαν προστατευτικό τείχος γύρω από το χαρτοφυλάκιο. Όταν οι αγορές υποχωρούν, η ύπαρξη επαρκούς ρευστού σάς επιτρέπει να συνεχίσετε το επενδυτικό σας πλάνο αντί να ρευστοποιείτε από ανάγκη. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για όσους επενδύουν με μακροπρόθεσμο ορίζοντα σε μετοχές ή παγκόσμια διαφοροποιημένα κεφάλαια.
Υπάρχει όμως και η αντίθετη υπερβολή: να παραμένετε για χρόνια σχεδόν εξ ολοκλήρου σε μετρητά επειδή φοβάστε την επόμενη διόρθωση. Η αναμονή για την «τέλεια» στιγμή συνήθως δεν αποτελεί επενδυτική στρατηγική. Αφού καλύψετε το αποθεματικό σας και τους βραχυπρόθεσμους στόχους, τα χρήματα που δεν θα χρειαστείτε για αρκετά χρόνια μπορούν να εξεταστούν στο πλαίσιο ενός διαφοροποιημένου επενδυτικού σχεδίου.
Το σωστό ποσοστό ρευστού δεν προκύπτει από μια άποψη για το αν ο Γενικός Δείκτης ή οι διεθνείς αγορές θα κινηθούν αύριο ανοδικά ή πτωτικά. Προκύπτει από τον προσωπικό σας ισολογισμό. Η ρευστότητα για ανάγκες δεν είναι στοίχημα πάνω στην αγορά. Είναι διαχείριση κινδύνου.
Τρία λάθη που κοστίζουν
Το πρώτο λάθος είναι να θεωρείτε τις διαθέσιμες πιστωτικές κάρτες ως ταμείο έκτακτης ανάγκης. Η πίστωση είναι υποχρέωση, όχι αποταμίευση, και το κόστος της μπορεί να επιδεινώσει γρήγορα μια προσωρινή δυσκολία.
Το δεύτερο είναι να επενδύετε όλο το διαθέσιμο κεφάλαιο μόλις το αποκτήσετε. Η επενδυτική πειθαρχία δεν σημαίνει μέγιστη έκθεση στην αγορά. Σημαίνει κατάλληλη κατανομή κεφαλαίου ανάμεσα στην ασφάλεια, στους βραχυπρόθεσμους στόχους και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Το τρίτο είναι να μην αναθεωρείτε το ποσό. Ένα ταμείο 4.000 ευρώ που ήταν επαρκές πριν από τρία χρόνια μπορεί να μην καλύπτει πλέον ούτε τρεις μήνες εξόδων. Ελέγξτε το τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο και μετά από κάθε σημαντική μεταβολή σε εισόδημα, οικογένεια, κατοικία ή δανεισμό.
Η καλύτερη στιγμή να χτίσετε ρευστότητα είναι όταν δεν τη χρειάζεστε. Με μια σταθερή μηνιαία μεταφορά σε ξεχωριστό λογαριασμό, το ταμείο ασφαλείας παύει να είναι ένας αόριστος στόχος και γίνεται μέρος της επενδυτικής σας πειθαρχίας. Αυτό το περιθώριο δεν υπόσχεται αποδόσεις, αλλά σας δίνει κάτι συχνά πιο πολύτιμο: την ελευθερία να παραμένετε ψύχραιμοι όταν οι συνθήκες δεν είναι.
