Αν μια μετοχή δίνει μέρισμα 0,50 ευρώ και η τιμή της είναι 10 ευρώ, πολλοί σταματούν εκεί και λένε «άρα η απόδοση είναι 5%». Αυτό είναι σωστό ως πρώτη προσέγγιση, αλλά όχι πάντα αρκετό. Το ερώτημα πώς υπολογίζω μερισματική απόδοση έχει απλό τύπο, όμως η σωστή ερμηνεία του χρειάζεται λίγη περισσότερη προσοχή.
Η μερισματική απόδοση είναι ένας από τους βασικούς δείκτες που χρησιμοποιούν οι επενδυτές για να εκτιμήσουν το εισόδημα που προσφέρει μια μετοχή σε σχέση με την τρέχουσα τιμή της. Δεν δείχνει αν μια εταιρεία είναι αυτόματα καλή επένδυση, ούτε αν το μέρισμα θα συνεχιστεί στο μέλλον. Δείχνει όμως κάτι πολύ χρήσιμο – πόσο «εισόδημα από μέρισμα» αντιστοιχεί σήμερα σε κάθε ευρώ που επενδύεται στη μετοχή.
Πώς υπολογίζω μερισματική απόδοση
Ο βασικός τύπος είναι ο εξής:
Μερισματική απόδοση = ετήσιο μέρισμα ανά μετοχή / τρέχουσα τιμή μετοχής × 100
Αν μια εταιρεία διανείμει συνολικό ετήσιο μέρισμα 0,80 ευρώ ανά μετοχή και η μετοχή διαπραγματεύεται στα 16 ευρώ, τότε:
0,80 / 16 × 100 = 5%
Άρα η μερισματική απόδοση είναι 5%.
Αυτός είναι ο αριθμητικός υπολογισμός. Στην πράξη, χρειάζεται να ξεκαθαρίσετε δύο πράγματα πριν τον εφαρμόσετε. Πρώτον, ποιο είναι το πραγματικό ετήσιο μέρισμα ανά μετοχή. Δεύτερον, ποια τιμή μετοχής χρησιμοποιείτε – τη σημερινή, τη μέση τιμή περιόδου ή την τιμή στην οποία αγοράσατε εσείς.
Τι σημαίνει στην πράξη η μερισματική απόδοση
Η μερισματική απόδοση απαντά σε ένα συγκεκριμένο ερώτημα: αν αγοράσω σήμερα αυτή τη μετοχή, τι ποσοστό της τρέχουσας αξίας της μου επιστρέφεται μέσω μερίσματος, με βάση την πιο πρόσφατη διανομή.
Αν επενδύσετε 1.000 ευρώ σε μια μετοχή με μερισματική απόδοση 4%, το θεωρητικό ετήσιο εισόδημα από μέρισμα είναι 40 ευρώ προ φόρων, εφόσον το μέρισμα παραμείνει στο ίδιο επίπεδο. Αυτό δεν σημαίνει εγγυημένη απόδοση, γιατί η τιμή της μετοχής μπορεί να πέσει ή να ανέβει, ενώ και το μέρισμα μπορεί να αυξηθεί, να μειωθεί ή να μη δοθεί καθόλου στο μέλλον.
Γι’ αυτό η μερισματική απόδοση είναι εργαλείο σύγκρισης και όχι αυτόνομο κριτήριο απόφασης.
Παράδειγμα βήμα προς βήμα
Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα.
Μια εισηγμένη εταιρεία ανακοίνωσε συνολικό ετήσιο μέρισμα 1,20 ευρώ ανά μετοχή. Η μετοχή στο ταμπλό βρίσκεται στα 24 ευρώ. Ο υπολογισμός είναι:
1,20 / 24 = 0,05
0,05 × 100 = 5%
Άρα η μερισματική απόδοση είναι 5%.
Αν όμως η ίδια μετοχή πέσει στα 20 ευρώ χωρίς να αλλάξει το μέρισμα, τότε:
1,20 / 20 × 100 = 6%
Η απόδοση ανεβαίνει. Όχι επειδή η εταιρεία έγινε ξαφνικά καλύτερη, αλλά επειδή η τιμή της μετοχής μειώθηκε. Αυτό είναι κρίσιμο. Μια πολύ υψηλή μερισματική απόδοση μπορεί να είναι αποτέλεσμα πτώσης της τιμής λόγω αυξημένου ρίσκου και όχι ένδειξη ευκαιρίας.
Ποια τιμή πρέπει να χρησιμοποιώ
Εδώ γίνονται αρκετά λάθη. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος είναι να χρησιμοποιείτε την τρέχουσα χρηματιστηριακή τιμή. Έτσι υπολογίζεται συνήθως η τρέχουσα μερισματική απόδοση που βλέπει ένας νέος επενδυτής.
Αν θέλετε όμως να δείτε τη δική σας προσωπική απόδοση πάνω στο κόστος αγοράς, τότε χρησιμοποιείτε την τιμή κτήσης σας. Αυτό συχνά αποκαλείται απόδοση επί του κόστους αγοράς. Για παράδειγμα, αν αγοράσατε μια μετοχή στα 8 ευρώ και σήμερα δίνει ετήσιο μέρισμα 0,60 ευρώ, η δική σας απόδοση επί του κόστους είναι 7,5%, ακόμη κι αν η τρέχουσα αγορά αποτιμά τη μετοχή στα 12 ευρώ.
Και οι δύο προσεγγίσεις έχουν χρησιμότητα. Η τρέχουσα τιμή βοηθά στην αξιολόγηση νέας τοποθέτησης. Η τιμή κτήσης βοηθά να καταλάβετε τι αποδίδει σε εσάς μια παλαιότερη επένδυση.
Πώς υπολογίζω μερισματική απόδοση όταν υπάρχουν έκτακτα μερίσματα
Δεν είναι όλα τα μερίσματα ίδια. Μερικές εταιρείες δίνουν τακτικό μέρισμα, άλλες προσθέτουν και έκτακτο μέρισμα. Αν βάλετε τα πάντα στον ίδιο υπολογισμό χωρίς διάκριση, μπορεί να βγάλετε παραπλανητικό αποτέλεσμα.
Αν το έκτακτο μέρισμα προήλθε από μια μη επαναλαμβανόμενη πώληση περιουσιακού στοιχείου ή από ειδικές συνθήκες μιας χρονιάς, η υψηλή απόδοση που θα δείτε ίσως δεν έχει διάρκεια. Για έναν επενδυτή εισοδήματος αυτό έχει σημασία. Άλλο μια εταιρεία που πληρώνει σταθερά 0,50 ευρώ κάθε χρόνο και άλλο μια εταιρεία που έδωσε φέτος 1,50 ευρώ μόνο επειδή είχε ένα έκτακτο γεγονός.
Η πιο συνετή προσέγγιση είναι να ξεχωρίζετε το τακτικό από το έκτακτο μέρισμα και να εξετάζετε αν η διανομή έχει επαναληπτικό χαρακτήρα.
Τα βασικά λάθη στην ερμηνεία
Το πρώτο λάθος είναι να κυνηγά κάποιος μόνο την υψηλότερη μερισματική απόδοση. Μια απόδοση 9% ή 10% ακούγεται ελκυστική, αλλά αν η εταιρεία έχει πιεσμένα κέρδη, υψηλό δανεισμό ή ασταθές επιχειρηματικό μοντέλο, το μέρισμα μπορεί να μην είναι βιώσιμο.
Το δεύτερο λάθος είναι να αγνοείται η μεταβολή της τιμής. Η μερισματική απόδοση δεν είναι η συνολική απόδοση της επένδυσης. Αν μια μετοχή δίνει 4% μέρισμα αλλά χάνει 20% σε τιμή, η συνολική εμπειρία του επενδυτή είναι αρνητική.
Το τρίτο λάθος είναι να μη λαμβάνονται υπόψη οι φόροι και οι καθαρές εισπράξεις. Ο μικτός αριθμός δεν είναι ίδιος με το ποσό που τελικά πιστώνεται στον λογαριασμό σας.
Το τέταρτο λάθος είναι να χρησιμοποιείται παλιό μέρισμα με πολύ διαφορετική σημερινή εικόνα κερδών. Αν μια εταιρεία είχε διανείμει γενναιόδωρα μερίσματα πριν από δύο χρόνια, αυτό δεν σημαίνει ότι θα κάνει το ίδιο και φέτος.
Τι άλλο πρέπει να κοιτάζω μαζί με τη μερισματική απόδοση
Η σωστή ανάλυση δεν σταματά στον τύπο. Χρειάζεται να εξετάζετε και τη δυνατότητα της εταιρείας να στηρίζει τη διανομή της. Τα κέρδη, οι ελεύθερες ταμειακές ροές, ο δανεισμός και η πολιτική διανομής είναι συνήθως πιο αποκαλυπτικά από έναν μόνο δείκτη.
Χρήσιμο είναι επίσης να βλέπετε το ιστορικό μερισμάτων. Μια εταιρεία που διανέμει σταθερά ή αυξανόμενα μερίσματα επί σειρά ετών συνήθως εκπέμπει διαφορετικό σήμα από μια εταιρεία με έντονες διακυμάνσεις. Αυτό δεν την κάνει αυτόματα καλύτερη, αλλά προσφέρει μεγαλύτερη προβλεψιμότητα.
Για τους επενδυτές που χτίζουν χαρτοφυλάκιο με στόχο το εισόδημα, η ποιότητα του μερίσματος είναι εξίσου σημαντική με το μέγεθός του.
Μερισματική απόδοση και ελληνικό χρηματιστήριο
Στο ελληνικό χρηματιστήριο η μερισματική απόδοση συζητείται συχνά, ειδικά σε περιόδους όπου οι αποτιμήσεις μεταβάλλονται γρήγορα ή όταν οι τράπεζες και οι μεγάλες εισηγμένες επιστρέφουν κεφάλαιο στους μετόχους. Εκεί χρειάζεται ψυχραιμία. Μια ελκυστική απόδοση μπορεί να είναι πραγματική ευκαιρία, μπορεί όμως να αντικατοπτρίζει αυξημένη αβεβαιότητα για τα μελλοντικά κέρδη.
Γι’ αυτό και στο Greek Shares επιμένουμε στη λογική της συνολικής εικόνας. Το μέρισμα είναι κομμάτι της απόδοσης, όχι ολόκληρη η επενδυτική υπόθεση. Αν μια εταιρεία έχει υγιή οικονομικά, πειθαρχημένη κατανομή κεφαλαίου και συνεπή πολιτική διανομών, τότε η μερισματική απόδοση αποκτά μεγαλύτερη αξία ως κριτήριο αξιολόγησης.
Ένας γρήγορος πρακτικός κανόνας
Αν θέλετε μια απλή διαδικασία, κρατήστε αυτό: βρίσκετε το ετήσιο μέρισμα ανά μετοχή, το διαιρείτε με την τρέχουσα τιμή και πολλαπλασιάζετε επί 100. Μετά κάνετε το πιο ουσιαστικό βήμα – ρωτάτε αν αυτό το μέρισμα είναι βιώσιμο.
Αυτή η δεύτερη ερώτηση ξεχωρίζει τον πρόχειρο υπολογισμό από τη σοβαρή επενδυτική σκέψη. Ο αριθμός μόνος του είναι εύκολος. Η κρίση πίσω από τον αριθμό είναι που μετράει.
Αν λοιπόν αναρωτιέστε πώς υπολογίζω μερισματική απόδοση, να θυμάστε ότι ο τύπος είναι το ξεκίνημα, όχι το τέλος. Ο καλός επενδυτής δεν βλέπει μόνο το ποσοστό. Βλέπει την επιχείρηση που το παράγει, τη συνέπεια με την οποία το διανέμει και τον κίνδυνο που αναλαμβάνει για να το αποκτήσει.
